کاربرد فلنج عینکی

ارسال شده توسط:

1400-05-20

تاریخ ثبت مقاله: 1400-05-20

فلنج کور عینکی (Spectacle Blind Flange) یکی از انواع فلنج های کاربردی مورد استفاده در صنایع لوله کشی و تاسیسات است. فلنج عینکی دارای ویژگی های منحصر به فرد خود بوده و در نتیجه کاربردهای خاصی نیز دارد. در برخی محل ها این فلنج به نام های فلنج اسپکتیکال یا سپکتیکال فلنج نیز شناخته می شود. مزیت و ویژگی مهم و خاص فلنج کور عینکی این است که قابلیت ایزوله کردن بخشی از لوله یا تجهیزات را فراهم می کند. در ادامه این مطلب بیشتر با این ویژگی آشنا می شویم.

انواع مختلف فلنج ها به طور کلی یکی از پر کاربرد ترین روش اتصال لوله ها، شیرآلات و سایر تجهیزات مورد استفاده در لوله کشی به یکدیگر هستند و در انواع مختلفی همچون فلنج لپ جوینت، فلنج اسلیپون، فلنج گلودار، فلنج ساکت ولد، فلنج کور، فلنج رینگ جوینت و دیگر مدل ها وجود دارند. در این مطلب با ویژگی ها و کاربرد های فلنج کور عینکی آشنا می شویم. همچنین مطالبی درباره مشخصات ابعادی فلنج عینکی می بینیم.

در یک تعریف ساده می توان گفت که، فلنج‌ ها از جمله اتصالاتی هستند، که خطوط لوله انتقال (با هر نوع سیال) را به یکدیگر متصل کرده، همچنین شیرآلات را به لوله‌های جوش داده شده، وصل می کنند. اصلی ترین ویژگی اتصالات به وسیله فلنج ها امکان باز و بسته کردن آن ها به وسیله پیچ و مهره است. این خاصیت باعث باعث شده است تا انواع مختلف فلنج ها محبوبیت بالایی در بازار داشته باشد و در صنایع مختلف بسیار استفاده شوند.

در ادامه به طور کامل با فلنج کور عینکی آشنا می‌شویم. به طور جزئی در ادامه مطالبی درباره مشخصات ابعادی فلنج عینکی، مزیت های استفاده از این فلنج و کاربرد فلنج عینکی می بینیم.

فلنج کور عینکی چیست؟
فلنج یکی از قسمت های اصلی و مهم در لوله کشی صنعتی است که وظیفه اتصال لوله ها به شیر آلات و دیگر اجزای سیستم تاسیساتی را بر عهده دارد. انواع مختلف فلنج تفاوت هایی با یکدیگر دارند که منجز به کاربرد آن ها در موارد متفاوت می شود. در این بخش به ارائه تعریف فلنج کور عینکی (فلنج عینکی) می پردازیم.

فلنج کور عینکی متشکل از دو قطعه دیسک است که این دو قطعه از قسمت میانی توسط یک پل فولادی به یکدیگر وصل شده اند. شکل ظاهری این فلنج شباهت زیادی به عینک مطالعه دارد و به همین منظور به فلنج عینکی معروف شده است. همان طور که اشاره کردیم، فلنج عینکی از دو دیسک تشکیل می شود که یکی از آن ها توپر بوده و مشابه فلنج کور جهت مسدود کردن جریان سیال خطوط لوله استفاده می شود. دیسک دیگر فلنج عینکی، بصورت یک دیسک تو خالی بوده که جهت باز نمودن مسیر عبور سیال مورد استفاده قرار می گیرد.

نحوه تولید و اتصال فلنج عینکی به طور خلاصه به شرح زیر است:

در یک توضیح ساده، فلنج کور عینکی به وسیله ماشینکاری قطعه ای فلزی که معمولا از جنس فولاد یا آلیاژهای فولادی است، تولید می شود. این قطعه به اندازه قطر خط لوله بریده شده و سبب تولید شدن فلنج عینکی می شود. فلنج کور عینکی بین دو فلنج دیگر بسته می شود و به وسیله یک گسکت مخصوص، آب بند می شود.

همان طور که در شکل بالا مشاهده می کنید این فلنج به هنگام استفاده در خط لوله شامل چهار جزء هست. این اجزا به شرح زیر هستند:

فلنج کور عینکی
فلنج ها
گسکت (آب بند)
پیچ و مهره
نحوه کارکرد فلنج عینکی:

هدف از استفاده از فلنج عینکی باز و بسته کردن مسیر عبور جریان سیال در خطوط لوله است. نحوه کارکرد فلنج کور عینکی به شرح زیر است:

فلنج عینکی، حول محور پل قرارگرفته است و می تواند در وسط پل گردش کند و گاهی قسمت فلنج کور در مسیر قرار گیرد که موجب بسته شدن کامل مسیر عبور جریان می گردد و بر خلاف آن گاهی قسمت سوراخ دار در مسیر قرار گیرد که موجب باز شدن مسیر و عبور جریان سیال از فلنج عینکی می گردد.

در ادامه با برخی از ویژگی های فلنج عینکی آشنا می شویم که کمک به درک و آشنایی بهتر ما با این فلنج می کنند.

ویژگی های فلنج کور عینکی:

عدم نیاز به عملیات جوشکاری برای نصب (استفاده از پیچ و مهره)
وجود فلنج های عینکی با تنوع زیاد در فشار های کارکرد مختلف
طراحی ساده
امکان ساخت سفارشی مطابق نیازها
فلنج های عینکی مطابق استاندارد ASME B16.48 برای نصب در بین فلنج های با استاندارد ASME B16.5 استفاده می شوند.
در بخش بعدی با کلاس بندی فلنج کور عینکی و مشخصات ابعادی فلنج عینکی آشنا می شویم.

کلاس بندی فلنج کور عینکی
میزان حداکثر فشار قابل تحمل و اندازه های قسمت های مختلف فلنج کور عینکی مربوط به آن فشار، از مواردی است که در استاندارد های کلاس بندی فلنج ها وجود دارد. فلنج عینکی معمولا در کلاس های فشاری 150، 300، 600، 900، 1500 و 2500 مطابق با استاندارد ASME B16.48 تولید می شود. اعداد کلاس فشاری، نشان دهنده حداکثر میزان فشار قابل تحمل بر حسب PSI هستند. بخش های مختلف یک فلنج کور عینکی از نظر ابعادی در تصویر زیر قابل مشاهده است:

در ادامه جداول مربوط به اندازه و ابعاد فلنج کور عینکی را در هر کلاس فشاری می توانید ببینید. پیش از آن نیاز است تا به یک سری نکات درباره این جداول اشاره کنیم:

تمامی ابعاد در این جداول بر حسب میلی متر هستند مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
در صورت نیاز، اندازه سوراخ باید برابر با اندازه مهره فلنج در نظر گرفته شود.
مقدار W باید حداقل 6 میلی متر باشد یا در صورت کمتر از 6 میلی متر بودن برابر با مقدار t باشد.
فلنج کور عینکی باید مطابق استاندارد ASME B31.3 و از همان ترکیب شیمیایی (جنس) لوله ساخته شود.
کلاس بندی ابعادی و فشاری فلنج کور عینکی مطابق استاندارد ASME B16.48

کلاس بندی ابعادی و فشاری فلنج کور عینکی مطابق استاندارد ASME B16.48

جدول 1: کلاس فشاری 150

قطر نامی فلنج	قطر خارجی A	قطر داخلی B	خط مرکزی C	ضخامت t	عرض وب W
1/2	45	16	60	3	38
3/4	54	21	70	3	38
1	64	27	80	3	38
1¼	73	42	90	6.4	38
1½	83	48	100	6.4	38
2	102	61	120	6.4	51
2½	107	73	140	6.4	51
3	133	89	150	6.4	64
3½	159	102	175	9.7	64
4	172	114	190	9.7	64
5	194	141	215	9.7	76
6	219	168	240	12.7	76
8	276	219	300	12.7	76
10	337	273	360	15.7	102
12	406	324	430	19.1	102
14	448	356	475	19.1	108
16	511	406	460	22.4	108
18	546	457	580	25.4	114
20	603	508	635	28.4	121
24	714	610	750	31.8	140

جدول 2: کلاس فشاری 300

قطر نامی فلنج	قطر خارجی A	قطر داخلی B	خط مرکزی C	ضخامت t	عرض وب W
1/2	51	16	65	6.4	38
3/4	64	21	80	6.4	38
1	70	27	90	6.4	38
1¼	79	42	100	6.4	38
1½	92	48	115	6.4	38
2	108	61	125	9.7	51
2½	127	73	150	9.7	51
3	146	89	170	9.7	64
3½	162	102	185	12.7	64
4	178	114	200	12.7	64
5	213	141	235	15.7	76
6	248	168	270	15.7	76
8	305	219	330	22.4	76
10	359	273	385	25.4	102
12	419	324	450	28.4	102
14	483	356	515	31.8	108
16	536	406	570	38.1	108
18	594	457	630	41.1	114
20	651	508	685	44.5	121
24	772	610	810	50.8	140

جدول 3: کلاس فشاری 600

قطر نامی فلنج	قطر خارجی A	قطر داخلی B	خط مرکزی C	ضخامت t	عرض وب W
1/2	51	16	65	6.4	38
3/4	64	21	80	6.4	38
1	70	27	90	6.4	57
1¼	79	37	100	9.7	57
1½	92	43	115	9.7	67
2	108	55	125	9.7	57
2½	127	67	150	12.7	67
3	146	83	170	12.7	67
3½	159	96	185	15.7	76
4	191	108	215	15.7	76
5	238	135	265	19.1	86
6	264	162	290	22.4	86
8	318	212	350	28.4	95
10	397	265	430	35.1	105
12	454	315	490	41.1	105
14	489	346	525	44.5	114
16	562	397	605	50.8	124
18	610	448	655	53.8	133
20	679	497	725	63.5	133
24	787	597	840	73.2	152

جدول 4: کلاس فشاری 900

قطر نامی فلنج	قطر خارجی A	قطر داخلی B	خط مرکزی C	ضخامت t	عرض وب W
1/2	60	16	80	6.4	38
3/4	67	21	90	6.4	41
1	76	27	100	6.4	57
1¼	86	37	110	9.7	57
1½	95	43	125	9.7	67
2	140	55	165	12.7	57
2½	162	67	190	12.7	67
3	165	83	190	15.7	67
4	203	108	235	19.1	76
5	244	135	280	22.4	86
6	286	162	320	25.4	86
8	356	212	395	35.1	95
10	432	265	470	41.1	105
12	495	315	535	47.8	105
14	518	346	560	53.8	114
16	572	397	615	60.5	124
18	635	448	685	66.5	133
20	696	497	750	73.2	133
24	835	597	900	88.9	152

جدول 5: کلاس فشاری 1500

قطر نامی فلنج	قطر خارجی A	قطر داخلی B	خط مرکزی C	ضخامت t	عرض وب W
1/2	61	16	80	6.4	38
3/4	67	21	90	9.7	41
1	76	27	100	9.7	64
1¼	86	35	110	9.7	64
1½	95	41	125	12.7	70
2	140	53	165	12.7	70
2½	162	63	190	15.7	76
3	172	78	205	19.1	76
4	206	102	240	22.4	89
5	251	128	290	28.4	89
6	279	154	320	35.1	89
8	349	203	395	41.1	102
10	432	255	480	50.8	114
12	518	303	570	60.5	114
14	575	333	635	66.5	127
16	638	381	705	76.2	133
18	702	429	775	85.9	146
20	752	478	830	95.3	152
24	899	575	990	111.3	178

جدول 6: کلاس فشاری 2500

قطر نامی فلنج	قطر خارجی A	قطر داخلی B	خط مرکزی C	ضخامت t	عرض وب W
1/2	67	16	90	9.7	38
3/4	73	21	95	9.7	41
1	83	27	110	9.7	64
1¼	102	35	130	12.7	64
1½	114	41	145	15.7	70
2	143	53	170	15.7	70
2½	165	63	195	19.1	76
3	194	78	230	22.4	76
4	232	102	275	28.4	89
5	276	128	325	35.1	89
6	314	154	370	41.1	89
8	384	198	440	53.8	102
10	473	248	540	66.5	114
12	546	289	620	79.2	114

در ادامه با کاربرد ها و مزایای فلنج عینکی بیشتر آشنا می شویم.

کاربرد فلنج عینکی
فلنج عینکی به علت شکل ظاهری خاص خود، دارای یک کاربرد کلی منحصر به فرد است. کاربرد این نوع فلنج در اکثر صنایعی که با لوله کشی سر و کار دارند، در بستن و باز کردن مسیر جریان سیال است. از آن جایی که فلنج عینکی دارای یک دیسک تو پر و یک دیسک تو خالی است، امکان باز و بسته کردن مسیر لوله را فراهم می کند. به همین منظور کاربرد آن در محل هایی که نیاز به قطع و وصل شدن متناوب جریان وجود دارد، است.

به بیانی دیگر، کاربرد اصلی و مهم فلنج عینکی ایزوله کردن یک قسمت از خط لوله یا یک تجهیز در مسیر لوله کشی است. مصرف فلنج های عینکی معمولا در محل هایی است که لوله یا دیگر اجزای سیستم لوله کشی به طور منظم از یکدیگر جدا شده و یا محل هایی که سیال در تمامی سیستم مرتبا متوقف میگردد.

لازم است که به این نکته توجه داشته باشیم که فلنج کور عینکی با نوعی از شیرآلات که به صورت دائمی یک طرف آن ها مسدود یا کور است تفافت و فرق دارد. در واقع کارکرد و کاربرد فلنج کور عینکی در مواقعی است که نیاز است بخشی از خط لوله یا تجهیز مسدود و ایزوله شود تا بتوان تعویض یا تعمیر و نگهداری را انجام داد.